ΤΟ ΚΑΜΙΝΙ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΓΚΕΚΑ

Σύμφωνα με μαρτυρίες, που κατέγραψε ο Σύλλογός μας, το καμίνι άρχισε να λειτουργεί λίγο μετά το 1949, στον οικισμό Παλιάμπελα Οξυάς. Τότε υπήρχε στο Μεσοράχι ακόμα ένας επαγγελματίας του είδους, που ονομάζονταν Πλακιάς. Είχε και αυτός καμίνι και εξυπηρετούσε το χωριό. Σ’ αυτόν δούλευε από μικρός και ο Βασίλης Γκέκας και εκεί έμαθε πολλά για τη δουλειά. Όταν φτιάχνονταν το καμίνι, το 1947-48, ο Βασίλης δούλευε ακόμα στον Πλακιά. Τα βασικά υλικά για την λειτουργία του καμινιού (φυσερό, μέταλλα, κ.λ.π.) έφερε στο χωριό από το Βόλο ο αδελφός του Βασίλη, ο Ηλίας Γκέκας.

Το 1948 – 49, όλο το χωριό κατάφυγε στο Μουζάκι, λόγω του εμφυλίου.  Εκεί ο Βασίλης πήγαινε και μάθαινε την τέχνη του σιδερά στον Φίλιππα Πλακιά. Στο χωριό το καμίνι άρχισε να λειτουργεί μετά το 1949. Σ’ αυτό έρχονταν οι χωριανοί με κασμάδες, αλέτρια, κ.λ.π., που χρειάζονταν επισκευές. Πολλοί έφτιαχναν εκεί καινούργια τέτοια αντικείμενα.

Για να δουλέψει το καμίνι χρειάζονταν τουλάχιστο δύο άτομα. Ο ένας έπρεπε να κάνει το βοηθό, που τραβούσε πάνω – κάτω το σκοινί για να δουλεύει το φυσερό και να διατηρούνται αναμμένα τα κάρβουνα ή βοηθούσε και στη σφυρηλάτηση των αντικειμένων, όταν αυτά έβγαιναν από τα κάρβουνα, σύμφωνα πάντα με τις κατευθύνσεις που έδινε ο «οδηγός», ο τεχνίτης δηλαδή. Στο τέλος, βουτάγανε το αντικείμενο στο νερό. Στην αρχή αυτό γίνονταν σιγά – σιγά, ώστε να είναι δυνατό να του δώσουν τη μορφή που ήθελαν και παράλληλα αυτό να αποκτά και αντοχή. Κατόπιν το βουτάγανε και ολόκληρο, οπότε τελείωνε και η σχετική διαδικασία.

Τα κάρβουνα τα φτιάχνανε μόνοι τους. Καίγανε σε μεγάλους σωρούς απλά ξύλα καστανιάς ή κέδρου, που τα μαζεύανε από το δάσος, μέχρι να γίνουν κάρβουνα.  Κατόπιν ρίχνανε στα κάρβουνα χώμα και τα σκορπίζανε στο έδαφος. Μετά από λίγο αυτά κρύωναν και τότε ήταν έτοιμα για το καμίνι.

Ο Βασίλης Γκέκας δεν είχε μάθει γράμματα. Του άρεσε, όμως, η δουλειά του και ήταν καλός τεχνίτης. Πετύχαινε ότι του ζητούσες. Στο  καμίνι έρχονταν πελάτες απ’ όλο το χωριό. Ήταν μεγάλο χωριό η Οξυά τότε. Δεκαέξι μαχαλάδες. Ο Βασίλης είχε το καμίνι ως κύρια επαγγελματική ενασχόληση, όταν όμως δεν είχε πολύ δουλειά έκανε και τον αγωγιάτη, όπως όλη η Οξυά.

Τα απαραίτητα για την εργασία του υλικά ο Βασίλης Γκέκας τα προμηθεύονταν από το Μουζάκι. Από τα πιο σημαντικά υλικά για να λειτουργήσει το καμίνι ήταν το «τσιλίκι». Ένα πολύ σκληρό μέταλλο που το χρησιμοποιούσαν για να μη στομώνουν τα αντικείμενα Ο κόσμος εξυπηρετούνταν με το καμίνι πάρα πολύ. Αρκετοί απ’  αυτούς που έρχονταν ως πελάτες έκαναν και τους βοηθούς.

Το καμίνι δούλεψε μέχρι και τις αρχές της δεκαετίας του 1970, οπότε και σταμάτησε να λειτουργεί. Τότε ο κόσμος άρχισε να φεύγει για τις πόλεις και έτσι η δουλειά άρχισε να σπάει. Πολλοί πήγαν στο Μαυρομάτι, στην Αγχίαλο, στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη, κ.λ.π..

Τα αντικείμενα του καμινιού μεταφέρθηκαν στα γραφεία του Συλλόγου στις 7 Δεκεμβρίου 2008, μετά από σύμφωνη γνώμη των οικείων του Βασίλη Γκέκα, από το τότε Διοικητικό Συμβούλιο του Συλλόγου, αποτελούμενο από τους  Γεώργιο Δ. Καραβίδα (πρόεδρο), Στέφανο Ν. Παπαρίζο (αντιπρόεδρο), Τερψιθέα Ε. Χουρδάκη (Γραμματέα), Νικόλαο Η. Σερίφη (Ταμία) και Θωμά Χ. Ζαρνακούπη, Ευάγγελο Λ. Κουτσικουρή, Δημήτριο Α. Τρυφέρη, ως μέλη.

Τα αντικείμενα του καμινιού εξακολουθούν να ανήκουν στους οικείους του Βασίλη Γκέκα. Σκοπός της μεταφοράς τους στο χώρο αυτό ήταν η με ευθύνη του Συλλόγου προστασία τους από τους κινδύνους που διέτρεχαν από την εγκατάλειψή τους, με ταυτόχρονη έκθεσή τους σε όσους συγχωριανούς επιθυμούν να ενημερωθούν για το καμίνι και τη λειτουργία του. Απώτερος στόχος η επαναφορά τους στο φυσικό τους χώρο, όταν οι συνθήκες το επιτρέψουν.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ : Τα στοιχεία για την ίδρυση και τη λειτουργία του καμινιού αφηγήθηκε ο Ηλίας Ν. Γκέκας, αδελφός του Βασίλη.

Επιμέλεια  άρθρου : Γιώργος Δ. Καραβίδας, Πρόεδρος του Λαογραφικού, Αρχαιολογικού και Πολιτιστικού Συλλόγου  Οξυάς «Το μοναστήρι της Αγίας Τριάδας».

Τα επώνυμα στην Οξυά Καρδίτσας το 1883

Και άλλα σημαντικά ιστορικά στοιχεία για το χωριό μας στο Ιστορικό, Λαογραφικό Μουσείο Καρδίτσας

Αυτή τη φορά τα Πρώτα Μητρώα Αρρένων που συντάχθηκαν για το χωριό μας αλλά και για την ευρύτερη περιοχή του Νομού μας. Τα Μητρώα αυτά καταρτίστηκαν το έτος 1883 και επικυρώθηκαν από τον αρμόδιο Ειρηνοδίκη, με έδρα το Φανάρι, το έτος 1884.

Το χωριό μας, που στα Μητρώα αυτά είναι καταγεγγραμένο ως «Σιάμη», ανήκε τότε στο Δήμο Γόμφων που είχε έδρα το Μουζάκι. Εκτός από το «Σιάμη» το Δήμο Μουζακίου τότε αποτελούσαν και τα χωριά Ροπωτό (σήμερα ανήκει στο Ν. Τρικάλων), Βουτσινά, Βούνιστα, Λαζαρίνα, Φλωρέσι, Πορτή, Ζερέτσι, Σκλάτινα, Νεβροβούνιστα και Μουζάκι. Να σημειωθεί ότι στα παραπάνω Μητρώα έχουν συμπεριληφθεί όλοι οι κάτω των σαράντα ετών (ηλικία στράτευσης) άρρενες που ήταν εν ζωή κατά το χρόνο κατάρτισής τους (έτος 1883). Οι άνω των σαράντα ετών τότε εν ζωή δεν περιλαμβάνονται.

Τα στοιχεία προέκυψαν μετά από έρευνα στα Γενικά Αρχεία του Κράτους και σήμερα τηρούνται στο Ιστορικό, Λαογραφικό Μουσείο Καρδίτσας, από το οποίο και μας παραχωρήθηκαν για το σκοπό δε αυτό ευχαριστούμε όλους τους αρμόδιους και ιδιαίτερα τον κ. Πέτρου Κουμπουρόζο.

Παραθέτουμε λοιπόν όλα τα ονόματα των συγχωριανών μας που περιλαμβάνονται στα ανωτέρω Μητρώα Αρρένων. Απ’ αυτά μπορεί κανείς να διαπιστώσει επώνυμα άγνωστα σήμερα στο χωριό μας, επώνυμα που εξακολουθούν να υπάρχουν μέχρι σήμερα αλλά και άλλα παρεμφερή με σημερινά, γεγονός που αποδεικνύει ότι με τον καιρό κάποια επώνυμα άλλαξαν μερικώς, χωρίς ωστόσο να αποκλείονται, όπως οι αρμόδιοι του μουσείου μας είπαν, και τα λάθη των τότε «γραμματικών».

Κατεβάστε τη λίστα με τα ονόματα (71ΚΒ)

Τα «μερομήνια» στην Οξυά Καρδίτσας

Πρόκειται για τη συνήθεια των προγόνων μας αλλά και των εν ζωή σήμερα μεγαλύτερων σε ηλικία συγχωριανών μας να προσπαθούν, βασιζόμενοι  στις καιρικές συνθήκες που επικρατούσαν τις πρώτες δώδεκα μέρες του μήνα Αύγουστου – τελευταίου του καλοκαιριού, να προβλέψουν τον καιρό που θα κάνει τον υπόλοιπο χρόνο και ιδίως τον επερχόμενο χειμώνα.

Μη έχοντας τότε άλλα μέσα, ρύθμιζαν και προγραμμάτιζαν με βάση την πρόβλεψη αυτή τις υποχρεώσεις τους, προμηθεύονταν τα απαραίτητα για το χειμώνα (τρόφιμα, αλεύρι, ζωοτροφές, κ.λ.π.) και … ανέμεναν.

Σύμφωνα, λοιπόν, με μαρτυρίες ηλικιωμένων η πρόβλεψη γίνονταν ως εξής : Κάθε μία από τις πρώτες δώδεκα μέρες του Αυγούστου αντιστοιχούσε κατά σειρά σε έναν από τους μήνες του επερχόμενου έτους. Π.χ. η πρώτη μέρα αντιστοιχούσε στον επερχόμενο μήνα Ιανουάριο, η δεύτερη στο Φεβρουάριο, κ.λ.π. . Από εδώ άλλωστε προέρχεται και η λέξη «μερομήνια».  Αν, τώρα, σε κάποια από αυτές τις πρώτες δώδεκα μέρες του Αυγούστου είχε καλοκαιρία τότε προέβλεπαν ότι κατά τον αντίστοιχο μήνα του επερχόμενου έτους θα επικρατούσε κακοκαιρία. Αν σε μια από τις μέρες αυτές επικρατούσε  κακοκαιρία, αυτό σήμαινε πως κατά τον αντίστοιχο μήνα θα επικρατούσαν καλές καιρικές συνθήκες.

Ωστόσο, υπήρχαν – και υπάρχουν ακόμα – και αυτοί που ερμήνευαν διαφορετικά από ότι παραπάνω περιγράφεται τις καιρικές συνθήκες των πρώτων δώδεκα ημερών του Αυγούστου,  υποστηρίζοντας ότι κατά το μήνα που η κάθε μια από τις μέρες αυτές «εκπροσωπεί» θα επικρατούν οι ίδιες καιρικές συνθήκες, όπως και τη μέρα αυτή. Πίστευαν, δηλαδή, ότι η καλοκαιρία αντιστοιχούσε σε καλοκαιρία και η κακοκαιρία σε κακοκαιρία.

Όποια «πρόβλεψη» και αν επιβεβαιώνονταν κάθε φορά, αυτό που έχει σήμερα σημασία είναι πως τα «μερομήνια» αποτελούν σήμερα ακόμα ένα στοιχείο της παράδοσης και της λαογραφίας του χωριού μας, της Οξυάς Καρδίτσας.

Τα παπούτσια που φορούσαν στα ορεινά χωριά τη δεκαετία 1940-1950

Τα παπούτσια που φορούσαν στα ορεινά χωριά τη δεκαετία 1940-1950, ήταν τα σκαρπίνια, τα τσαρούχια με φούντα,  τα προκιαστά, αυτά από καουτσούκ και τα γουρουνοτσάρουχα.

Τα σκαρπίνια ήταν ίδια με τα σημερινά αλλά ήταν ακριβά και δεν είχε ο κόσμος χρήματα για να τα αγοράσει. Αυτά τα παπούτσια ήταν χειροποίητα. Στο Μουζάκι δεν υπήρχαν πολλοί τσαγκάρηδες που φτιάχνανε παπούτσια και επειδή τα χωριά ήταν πολλά και οι παραγγελίες πολλές, κάνανε  δέκα με δεκαπέντε ημέρες να τα φτιάξουν. Αυτά τα παπούτσια όσοι τα αγόραζαν τα είχαν για καλά, δηλαδή για τις επίσημες ημέρες όπως το Πάσχα και τα Χριστούγεννα, τους γάμους, τα πανηγύρια και άλλα.

Τα τσαρούχια με φούντα τα φορούσαν και πάλι λίγοι κάτοικοι. Συνήθως τα φορούσαν οι τσελιγκάδες και κάπου κάπου και κανένας τσοπάνης. Γινόντουσαν κατόπιν παραγγελίας και ήταν εξολοκλήρου από δέρμα. Είχαν διπλό βάρδουλο και διπλή σόλα για να κρατάνε τις πρόκες. Και αυτά τα φορούσαν στις γιορτινές ημέρες και ήταν πανέμορφα, αλλά ήταν βαριά διότι είχαν πρόκες από κάτω. Με τα σημερινά τσαρούχια δεν διέφεραν πολύ. Ήταν ίδια σαν αυτά που φοράνε οι τσολιάδες. Διέφεραν μόνο στην πρόκα.

Τα προκιαστά παπούτσια, όπως τα λέγαμε, ήταν και αυτά εξ ολόκληρου από δέρμα με διπλό βάρδουλο και διπλή σόλα για να κρατάνε τις πρόκες. Διέφεραν από τα τσαρούχια με τη φούντα στη μύτη. Αυτά είχαν τη μύτη προς τα κάτω και ήταν στρογγυλά, ενώ τα τσαρούχια είχαν τη μύτη προς τα επάνω. Ήταν λεπτή και από πάνω βάζανε τη φούντα. Τα προκιαστά παπούτσια τα φορούσαν πολλοί κάτοικοι των ορεινών χωριών και πιο πολύ οι τσοπάνηδες για να περπατάνε στα βουνά, διότι ήταν αντοχής. Επίσης τα φορούσαν και οι γυναίκες.

Τα παπούτσια από καουτσούκ ήταν εξ ολοκλήρου από λάστιχο και ήταν εισαγωγής  από χώρες που παρήγαγαν το καουτσούκ. Κυκλοφορούσαν σε τρεις κατηγορίες : Α) Μπότες, οι οποίες κυκλοφορούν και σήμερα. Τις χρησιμοποιούν αγρότες, οικοδόμοι, ψαράδες, κυνηγοί και άλλοι. Β) Αλυσίδα και γ) καμπάνα ήταν τα καουτσούκ που είχαν  ευρεία κατανάλωση, και τούτο διότι τα φορούσε το σύνολο των ορεινών χωριών. Αμα έπιαναν οι ζέστες δεν φοριόντουσαν καθόλου, κι ας αφήσουμε ότι καίγανε και είχαν μυρωδιά.

Τα γουρουνοτσάρουχα. Ήταν παπούτσια εποχιακά. Τα φορούσαν μόνο τους χειμερινούς μήνες και πιο πολύ όταν είχε χιόνι. Ας δούμε πως γίνονταν:  Εκείνα τα χρόνια όπως οι πιο παλαιοί γνωρίζουν τα γουρούνια τα σφάζανε τις γιορτές των Χριστουγέννων. Αφού τα γδέρνανε, τα απλώνανε επάνω σε τάβλες, και τα τεντώνανε να μην έχουν ζάρες. Όταν έκρινε ο κάθε νοικοκύρης ότι το δέρμα είναι έτοιμο για τσαρούχια, το έπαιρνε κα το έβαζε στο πάτωμα για να το κόψει σε λωρίδες (φασκές). Να σημειωθεί ότι για να γίνει ένα γουρουνοτσάρουχο χρειάζονται α) μια λωρίδα  25 με 30 πόντους μήκος και β) 17 με 18 πόντους  φάρδος (πλάτος) ανάλογα και για ποιόν ήταν. Βάζανε το τομάρι στο πάτωμα παίρνανε μια πήχυ ή μια τάβλα ίσια, μετρούσανε τους 17 ή 18 πόντους  πλάτος. Το χαράζανε και με ένα κοφτερό μαχαίρι το κόβανε από τη μια άκρη στην άλλη. Το μήκος της λωρίδας ήταν ανάλογα με το γουρούνι, αν ήταν μεγάλο έβγαζε μακριά λωρίδα αν ήταν μικρό έβγαζε μικρή. Από μια λωρίδα μπορούσαν να βγάλουν δύο ζευγάρια γουρουνοτσάρουχα. Αφού τα κόβανε το βάζανε σε έναν κουβά ή σε μια σκάφη με νερό όλη τη νύχτα να μαλακώσουν. Αφού πρώτα τα είχαν κόψει στο μέγεθος που αναφέραμε πιο πάνω, το κάθε τσαρούχι το ξυρίζανε γύρω γύρω για να μπορούν να κάνουν τις τρύπες. Από κάτω αφήνανε τις τρίχες, για να μην γλιστράνε στο χιόνι. Διπλώνανε το τσαρούχι στη μέση και κόβανε τη μύτη από μπροστά λοξά. Το δε πίσω μέρος δηλαδή τη φτέρνα την κόβανε στρογγυλά, για να εφαρμόζει στο πόδι μετά το ράψιμο. Λωρίδες βγάζουνε και μικρές για το ράψιμο του τσαρουχιού οι οποίες ήταν σαν τα σημερινά δερμάτινα κορδόνια. Αρχίζανε το ράψιμο από μπροστά δηλαδή από τη μύτη και μάλιστα τη μύτη τη ράβανε διπλά για να κρατάει. Μετά αρχίζανε το ράψιμο γύρω – γύρω σουρώνοντας για να πάρει το τσαρούχι τη φόρμα του. Όταν τελειώνανε το ράψιμο βάζανε και δυο λωρίδες για να δένουν το τσαρούχι.

Κώστας Ν. Γκέκας

Η ιστορία του Ιερού Ναού Αγίου Δημητρίου

Στη θέση όπου βρίσκεται σήμερα ο ομώνυμος ναός αρχικά υπήρχε «βατιώνας» και το μέρος εκείνο ήταν γεμάτο νερά. Σ’ εκείνο το μέρος εμφανίζονταν – κατά την παράδοση – η εικόνα του Αγίου Δημητρίου μαζί μ’ ένα καντηλάκι που έκαιγε. Οι τότε κάτοικοι του χωριού μας έπαιρναν την εικόνα και την τοποθετούσαν σε άλλο πιο βολικό γι’ αυτούς σημείο, όμως αυτή επέστρεφε στη αρχική της θέση. Τότε, λοιπόν, αποφάσισαν να χτίσουν στο σημείο εκείνο – όπου δηλαδή και ο σημερινός ναός – εκκλησία αφιερωμένη στον Άγιο Δημήτριο. Για να ξεπεράσουν την ακαταλληλότητα του εδάφους (πολλά βάτα και νερά) έκοψαν και μετέφεραν εκεί κορμούς δέντρων (φτελιάδες) και πάνω τους έριξαν μεγάλη ποσότητα μαλλιού (τετρακόσια «πουκάρια»). Έτσι το νερό, που βγαίνει ακόμα σε εκείνο το σημείο, περνούσε από κάτω και έφευγε για το ποτάμι. Έτσι χτίσανε στο μέρος εκείνο τον πρώτο αφιερωμένο στον Άγιο Δημήτριο ναό. Ο πρώτος αυτός ναός, που δεν ήταν ιδιαίτερα μεγάλος στις διαστάσεις του, άντεξε μέχρι και το 1924, οπότε και γκρεμίστηκε. Έτσι το 1925 χτίστηκε στο ίδιο σημείο και εγκαινιάσθηκε το 1928 νέος μεγαλύτερος και πιο μεγαλοπρεπής ναός αφιερωμένος στο Άγιο Δημήτριο, όμοιος μ’ αυτόν της Κοιμήσεως της Θεοτόκου που υπάρχει και σήμερα στο Μουζάκι και μ’  αυτόν του Αγίου Κωνσταντίνου στην Καρδίτσα. Λέγεται, μάλιστα, ότι οι ναοί αυτοί χτίστηκαν από τους ίδιους μαστόρους. Ο νέος αυτός ναός ήταν αγιογραφημένος, είχε πέτρινες κολώνες στην είσοδό του, είχε γυναικωνίτη, χώρους για γραφεία και κατηχητικά σχολεία αλλά και χώρους όπου πραγματοποιούνταν διάφορες εκδηλώσεις, όπως σχολικές γιορτές και θεατρικές παραστάσεις από μαθητές, τις οποίες παρακολουθούσε πολύς κόσμος και τις οποίες θυμούνται πολλοί ακόμα και σήμερα.

Όμως ο ναός αυτός άρχισε να παρουσιάζει από νωρίς προβλήματα, καθόσον είχαν χρησιμοποιηθεί για το χτίσιμο των θόλων πωρόλιθοι (πουρί), οι οποίοι, εξαιτίας της μετακίνησης από το πολύ χιόνι των κεραμιδιών της στέγης «τραβούσαν» το νερό που εισέρχονταν από τα κενά και με την παγωνιά συστέλλονταν και διαστέλλονταν, με αποτέλεσμα να προκαλούνται ζημιές και φθορές. Έτσι αποφασίστηκε να αντικατασταθούν οι πωρόλιθοι με πέτρες. Εξαιτίας, επίσης, της καθίζησης του εδάφους, γκρεμίστηκε το κάτω μέρος της εκκλησίας και αυτό χτίστηκε εκ νέου αλλά πιο μέσα σε σχέση με την αρχική του θέση, μικραίνοντας σημαντικά το μέγεθος του ναού. Επειδή, ωστόσο, συνέχιζαν να εμφανίζονται προβλήματα από τις κατολισθήσεις, αποφασίστηκε και γκρεμίστηκε – αρχές δεκαετίας του 1950 –   το μεγαλύτερο μέρος του ναού, με σκοπό να χτιστεί εξ’ αρχής καινούργιος. Κάποιοι θυμούνται ότι το 1956 τελέστηκε γάμος στο χώρο του ναού, ενώ το μεγαλύτερο μέρος αυτού είχε γκρεμιστεί και υπήρχαν μόνο το δάπεδο και το τέμπλο του ιερού.

Στο τέλος της δεκαετίας του 1950 χτίστηκε ο νέος ναός του Αγίου Δημητρίου, που και αυτός, όμως, παρουσίασε προβλήματα και υπέστη ζημιές από την καθίζηση του εδάφους, με αποτέλεσμα το έτος 2000 να γκρεμιστεί κατά το μεγαλύτερο μέρος του για να ξαναχτιστεί  με τη βοήθεια όλων των συγχωριανών και να λάβει τη σημερινή οριστική του μορφή, με την οποία λειτουργεί από τις 26 Οκτωβρίου 2003.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ : Το κείμενο συντάχθηκε με βάση μαρτυρίες ηλικιωμένων κατοίκων της Οξυας.

Επιμέλεια : Γιώργος Δ. Καραβίδας

Από τα βασικά ιστορικά στοιχεία του χωριού μας…

« ……. Η εγγραφή σε επίσημα μητρώα των γεννηθέντων στην Οξυά αρχίζει από τους γεννημένους το 1828 και ο πρώτος (και μοναδικός γι’ αυτό το έτος) εγγεγραμμένος σ’ αυτά είναι ο Κούτσικος Κώνστας….. (περισσότερα στοιχεία για τα επώνυμα του χωριού μας βλ. στην ιστοσελίδα του Συλλόγου μας,  www.oxyakarditsas,gr, εννότητα ιστορία της Οξυάς) 

………………………………………

Γύρω στο 1770 πέρασε από την Οξυά ο Άγ. Κοσμάς ο Αιτωλός. Σώθηκε μια φράση στο τέλος της ομιλίας προς του κατοίκους που έμοιαζε με προφητεία, ότι «με τον καιρό θα σκορπιστεί το χωριό τόσο, που δε θα ακούγεται ο κόκορας από τη μία άκρη ως την άλλη».

……………………………………

«ΣΙΓΝΑ : Από τα αρχαιότερα έθιμα του χωριού. Συνίστατο στην περιφορά από τους πιστούς όλων των ιερών εικόνων του Ναού κατά μήκος της περιφέρειας αυτού, με τη συνοδεία του ιερέα, ψέλνοντας αναστάσιμους και άλλους εκκλησιαστικούς ύμνους αλλά και στο «ύψωμα» διάφορων, κυρίως αιωνόβιων δένδρων (τρύπημα του κορμού, γέμισμα με αντίδωρο και σφράγισμα με κερί)». Περισσότερα δείτε στην ιστοσελίδα του Συλλόγου μας www.oxyakarditsas.gr .

Ημερίδα για τα αιολικά πάρκα και τα μικρά υδροηλεκτρικά (ΜΥΗΕ)

Ημερίδα με θέμα τα αιολικά πάρκα και τα μικρά υδροηλεκτρικά διοργανώνουν από κοινού η Κίνηση Οξυωτών «Εξόρμηση για την προστασία του χωριού της Οξυάς», το «Δίκτυο Φορέων και Πολιτών για την προστασία των Αγράφων» και ο «Λαογραφικός, Αρχαιολογικός και Πολιτιστικός Σύλλογος Οξυάς ‘το μοναστήρι της Αγίας Τριάδας’». 

    Η ημερίδα θα πραγματοποιηθεί στην Αθήνα, Hotel Meliá Athens,  το απόγευμα του Σαββάτου 18 Μαρτίου, και στο Μουζάκι Καρδίτσας, Ξενοδοχείο Mouzaki Palace, πρωϊ Κυριακής 19 Μαρτίου (βλ. αναλυτικά προγράμματα παρακάτω) και θα είναι ανοιχτή σε όποιον επιθυμεί να παρακολουθήσει και να ενημερωθεί σχετικά (ειδικές προσκλήσεις δε θα σταλούν). 

Στόχος η στοιχειώδης ενημέρωση και η ευαισθητοποίηση των κατοίκων (μόνιμων και απόδημων) της περιοχής μας για τις συνέπειες και τους κινδύνους από τη σχεδιαζόμενη ανάπτυξη αιολικών πάρκων και μικρών υδροηλεκτρικών στις βουνοκορφές και τα ποτάμια των Αγράφων, με προτεραιότητα την προστασία περιοχών που θίγονται άμεσα, όπως είναι, για παράδειγμα, τη συγκεκριμένη στιγμή το χωριό της Οξυάς.

     Προσκλήθηκαν και θα συμμετάσχουν ειδικοί για τα συγκεκριμένα θέματα ομιλητές και συγκεκριμένα :  

Δημήτρης Παυλάκης: Σύμβουλος επιχειρήσεων, που έχει εργαστεί σαν επενδυτικός τραπεζίτης σε Νέα Υόρκη και Αθήνα και σαν μηχανικός σε ενεργειακά θέματα στη Βοστώνη. Σπούδασε μηχανολόγος, με μεταπτυχιακό αρχικά στην ενέργεια και στη συνέχεια στα χρηματοοικονομικά και τη διοίκηση επιχειρήσεων.

Χριστίνα Παπαδάκη (για Αθήνα) : Γεωπόνος MSc στο Περιβάλλον και Ανάπτυξη των Ορεινών Περιοχών, υποψήφια διδάκτορας του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, επιστημονικός συνεργάτης του Ελληνικού Κέντρου θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ).

Δημήτρης Στεργιούλης : Εκπαιδευτικός, πρόεδρος του Συλλόγου Θεοδωριανιτών Άρτας «ΟΙ ΟΡΕΙΝΟΙ». Σύλλογος και κάτοικοι του συγκεκριμένου χωριού βίωσαν  την επιχείρηση εγκατάστασης ΜΥΗΕ στο έδαφός τους.

Σωτήρης Κυπαρίσσης (για Μουζάκι) : Ειδικός επιστήμονας, Ερευνητής του Ινστιτούτου Αλιευτικής Έρευνας (ΙΝΑΛΕ).

 

Το αναλυτικό πρόγραμμα θα έχει ως εξής :

Πρόγραμμα ημερίδας σε Αθήνα, Hotel Meliá Athens, Χαλκοκονδύλη 14 και 28ηςΟκτωβρίου, Σάββατο 18/3/2017, ώρα 17:30

 

17:00 – 17:30 : Προσέλευση κοινού

17:30 – 17:35 : Χαιρετισμός – καλωσόρισμα εκπροσώπου διοργανωτών

17:35 – 17:55 : «Μικρά υδροηλεκτρικά και αιολικά στην Οξυά», επισκόπηση κατάστασης με αφήγηση και προβολή video.

17:55 – 18:15 : Χριστίνα Παπαδάκη : «Ορθή εκτίμηση των οικολογικών παροχών κατάντη έργων υδρομάστευσης».

18:15 – 18:35 : Δημήτρης Στεργιούλης: «Τα μικρά υδροηλεκτρικά (ΜΥΗΕ) και οι συνέπειές τους για το περιβάλλον και την τοπική κοινωνία». 

18:35 – 18:55 : Δημήτρης Παυλάκης : «Αιολικά: Ενεργειακά ατελέσφορα, περιβαλλοντικά κοροϊδία και κλοπή σε καιρό πτώχευσης». 

18:55 – 19:30 : Ερωτήσεις – απαντήσεις

 

Πρόγραμμα ημερίδας σε Μουζάκι, Ξενοδοχείο Mouzaki Palace, Κυριακή 19/3/2017, ώρα 11 : 15

10:45 – 11:15 : Προσέλευση κοινού

11:15 – 11:20 : Χαιρετισμός – καλωσόρισμα εκπροσώπου διοργανωτών

11:20 – 11:40 : «Μικρά υδροηλεκτρικά και αιολικά στην Οξυά», επισκόπηση κατάστασης με αφήγηση και προβολή video.

11:40 – 12:00 : Σωτήρης Κυπαρίσσης : «Αναφορά σε οικολογικές περιπτώσεις των έργων υδρομάστευσης».

12:00 – 12:20 : Δημήτρης Στεργιούλης : «Τα μικρά υδροηλεκτρικά (ΜΥΗΕ) και οι συνέπειές τους για το περιβάλλον και την τοπική κοινωνία». 

12:20 – 12:40 : Δημήτρης Παυλάκης : «Αιολικά: Ενεργειακά ατελέσφορα, περιβαλλοντικά κοροϊδία και κλοπή σε καιρό πτώχευσης». 

12:40 – 13:00 : Ερωτήσεις – απαντήσεις

– Κίνηση Οξυωτών «Εξόρμηση για την προστασία του χωριού της Οξυάς»
– Δίκτυο Φορέων και πολιτών για την προστασία των Αγράφων
– Λαογραφικός, Αρχαιολογικός και Πολιτιστικός Σύλλογος Οξυάς ‘το μοναστήρι της Αγίας Τριάδας΄»

Αιολικά πάρκα και Μικρά Υδροηλεκτρικά (ΜΥΗΕ) στην Οξυά ….Ενημερωτικό Φυλλάδιο, 1ο μέρος

Ενημερωτικό φυλλάδιο για τα 

 

Μικρά υδροηλεκτρικά (ΜΥΗΕ) και αιολικά πάρκα στην Οξυά

 

 –        Λαογραφικός, Αρχαιολογικός & Πολιτιστικός Σύλλογος Οξυάς «το μοναστήρι της Αγίας Τριάδας»

 

 

–        Κίνηση Οξυωτών «Εξόρμηση για την προστασία του χωριού της Οξυάς»

Μικρά υδροηλεκτρικά (ΜΥΗΕ)

Τρέχουσα κατάσταση 

Στο ποτάμι του χωριού της Οξυάς («ρέμα», όπως στις μελέτες το ονομάζουν οι ενδιαφερόμενοι «επενδυτές») και κάτω από την παντελή άγνοια της τοπικής κοινωνίας, σχεδιάστηκε η εγκατάσταση και λειτουργία διαδοχικά δύο «μικρών» υδροηλεκτρικών εργοστασίων (ΜΥΗΕ) παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.  Ειδικότερα, πρόκειται για :

 

– Μικρό Υδροηλεκτρικό έργο (ΜΥΗΕ) ισχύος 1,075 MW, της εταιρίας SENTRY   TECHNOLOGY ΕΤΕΒ Α.Ε., στη θέση «Κούρα», για το οποίο  έχει χορηγηθεί άδεια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με τη με αριθμό 1544/29 – 9- 2010 Απόφαση ΡΑΕ και έχει εκδοθεί η ΑΠ οικ. 167977/30 Απρ 2013 Απόφαση Υπουργού Περιβάλλοντος & Κλιματικής Αλλαγής για την περιβαλλοντική αδειοδότησή του.

 

– Μικρό Υδροηλεκτρικό έργο (ΜΥΗΕ) ισχύος 2,45 MW, της εταιρίας ΑΡΓΩ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Ε.Π.Ε, στη θέση «Μελίσσι, για το οποίο  έχει χορηγηθεί άδεια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με τη με αριθμό 274/2008 Γνωμοδότηση ΡΑΕ και τη με Αριθ.  Πρωτ. Δ6/Φ20.597/19583 π.ε./14 Μαϊ 2009 Απόφαση Υπουργού Ανάπτυξης, ενώ έχει εγκριθεί και περιβαλλοντική του αδειοδότηση  με τη με Αριθμ. Πρωτ. 315/25-2-2014 Απόφαση Αποκεντρωμένης Διοίκησης Θεσσαλίας – Στερεάς Ελλάδας.

 

Παράλληλα, μέσω του ιστότοπου της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας (ΡΑΕ), εξακριβώθηκε, πως για το ίδιο ποτάμι (θέση «Καρυά»), έχει εκδοθεί ακόμα μία άδεια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΜΥΗΕ, χωρίς, ωστόσο, να έχει προχωρήσει περαιτέρω η αδειοδοτική διαδικασία μέχρι σήμερα.

Αναγκαία διευκρίνιση 

Να διευκρινίσουμε ότι όλες οι παραπάνω περιπτώσεις δεν αφορούν μικρά υδροηλεκτρικά που εκμεταλλεύονται την πτώση υδάτων από μεγάλο ύψος αλλά βασίζονται στην εκτροπή των υδάτων από την κοίτη του ποταμού για πολλά χιλιόμετρα, με τις όποιες περιβαλλοντικές επιπτώσεις η εκτροπή αυτή θα επιφέρει τόσο στην ύπαρξη όσο και στη χλωρίδα και πανίδα του ίδιου του ποταμού αλλά και στο γειτνιάζον αυτού περιβάλλον.

Κίνητρο, επίσης, των συγκεκριμένων έργων δεν φαίνεται να είναι η ηλεκτροπαραγωγή αλλά οι επιδοτήσεις, το δε προϊόν αυτών είναι ασήμαντη ενέργεια, η παραγωγή της οποίας επιφέρει σημαντικές και μόνιμες αλλοιώσεις στο περιβάλλον.

 

Παραλείψεις, ανακρίβειες, παρατυπίες αλλά και παραβάσεις της νομοθεσίας

Από τη μελέτη των φακέλων των σχεδιαζόμενων  ΜΥΗΕ «Κούρα» και «Μελλίσσι», τα οποία αποτελούν τον καθρέφτη πολλών ακόμα αντίστοιχων περιπτώσεων στην ορεινή Ελλάδα, διαπιστώνεται σοβαρός αριθμός παραλείψεων, παρατυπιών αλλά και παραβάσεων της ελληνικής και ευρωπαϊκής νομοθεσίας, που έχουν συντελεστεί και εξακολουθούν να συντελούνται κατά το στάδιο της μέχρι σήμερα αδειοδότησής τους, όπως:

– Καταστρατήγηση της αρχής της πρόληψης της υποβάθμισης των υδάτων, που εισήγαγε η Ευρωπαϊκή Οδηγία (ΟΠΥ) 2000, προκειμένου να τεθούν περιορισμοοί στην ανεξέλεγκτη εκμετάλλευσή τους. Η οδηγία αυτή δεν εφαρμόστηκε στην Ελλάδα για ιδιαίτερα μακρό χρονικό διάστημα, με αποτέλεσμα την ανεξέλεγκτη έκδοση αδειών εγκατάστασης ΜΥΗΕ, πριν την θέσπιση Σχεδίων Διαχείρισης Υδάτων, η έλλειψη των οποίων οδήγησε σε τραγικές αυθαιρεσίες στην αδειοδότηση των ΜΥΗΕ και, συνεπώς,  και στην αναπόφευκτη υποβάθμιση των υδάτων. Στις άδειες αυτές συγκαταλέγονται και εκείνες που αφορούν τα έργα που σχεδιάζονται για το χωριό της Οξυάς.

 

– Ακόμα, όμως, και σήμερα, που, κατ’ εφαρμογή της Οδηγίας 2000 της ΕΕ, έχουν καταρτισθεί Σχέδια Διαχείρισης Υδάτων, η αδειοδότηση των συγκεκριμένων έργων συνεχίζεται κατά παρέκκλιση της Οδηγίας αυτής αλλά και της νομολογίας του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Υπόθεση C‑43/10), σύμφωνα με την οποία οι ελληνικές αρχές υποχρεούνται να εξετάζουν αν ήδη αδειοδοτημένα περιβαλλοντικά τέτοια έργα μπορούν  να εκτελεσθούν περαιτέρω ή πρέπει να τροποποιηθούν ή, ενδεχομένως, και να εγκαταλειφθούν.

 

– Οι εκδοθείσες από τη ΡΑΕ Άδειες Παραγωγής Ενέργειας για τα σχεδιαζόμενα στο χωριό μας έργα, έχουν ήδη λήξει πριν την περιβαλλοντική αδειοδότηση των ίδιων έργων, χωρίς η αρμόδια αρχή (ΡΑΕ) να εκκινήσει, όπως από το νόμο έχει υποχρέωση,  τη διαδικασία ανάκλησης των συγκεκριμένων αδειών. Τούτο αφενός δημιουργεί νομικά ζητήματα αφετέρου προβληματίζει αν ληφθεί υπόψη ότι στα πολλά χρόνια που μεσολάβησαν από την έκδοση των αδειών αυτών, τα δεδομένα αναφορικά με την επάρκεια αξιοποιήσιμων υδάτων στην περιοχή μας έχουν ανατραπεί δραματικά. Τα νερά του ποταμού μας έχουν υποστεί δραματική μείωση και όλα τα ρέματα του χωριού σήμερα είναι ξερά τους περισσότερους μήνες του χρόνου, ενώ στις περιβαλλοντικές μελέτες των ανωτέρω έργων αυτά εμφανίζονται ως ενεργά ακόμα και τους καλοκαιρινούς μήνες και υπολογίζονται, μάλιστα, για τη διατήρηση της οικολογικής παροχής στο ποτάμι!!!

 

– Πλήρης απουσία δασικής οδοποιίας για την εκτέλεση των ανωτέρω έργων, παρά τα περί αντιθέτου αναφερόμενα στη ΜΠΕ,  ιδιαίτερα σε ότι αφορά το ΜΥΗΕ «Μελίσσι» (έχει συνταχθεί σχετική δασοτεχνική έκθεση από ειδικό επιστήμονα). Η εξ’ αρχής διάνοιξη τέτοιων δρόμων αφενός απαιτεί προϋποθέσεις και διαδικασίες, που είναι αμφίβολο αν πληρούνται, αφετέρου θα επιφέρει μεγάλες διαφοροποιήσεις στις περιβαλλοντικές επιπτώσεις του έργου, που δεν έχουν υπολογιστεί και δε λήφθηκαν υπόψη ούτε από τις ενδιαφερόμενες εταιρίες αλλά ούτε και από καμία αρμόδια αρχή.

 

– Σωρευτικές επιπτώσεις για το ποτάμι και το χωριό μας, από την αδειοδότηση των δύο συνεχόμενων ΜΥΗΕ«Μελίσσι» και «Κούρα». Να αναφερθεί πως η απόσταση μεταξύ των συγκεκριμένων ΜΥΗΕ (υπολογισμένη επί χάρτου και όχι στην πράξη) οριακά και μόνο για έξι μέτρα (μισό χιλιοστό επί χάρτου) καθιστά κατά νόμο επιτρεπτή την αδειοδότηση και λειτουργία και των δύο αυτών συνεχόμενων ΜΥΗΕ. 

– Έλλειψη οριοθέτησης των ρεμάτων πριν την αδειοδότηση των έργων που, αναπόφευκτα, θα οδηγήσει σε περιβαλλοντικές αυθαιρεσίες. Ιδιαίτερα για το ΜΥΗΕ «Κούρα» η τοποθέτηση του αγωγού προσαγωγής  έχει σχεδιαστεί ακόμα και εντός της ίδιας της κοίτης του ποταμού, με τις όποιες  ανεπανόρθωτες βλάβες αυτό αναμένεται να επιφέρει.

 

– Δε διερευνάται στις μελέτες των έργων η ύπαρξη ειδών ανάδρομης ιχθυοπανίδας και ούτε εξασφαλίζεται η ανάδρομη κίνησή της, όπως από τα Σχέδια διαχείρισης υδάτων Θεσσαλίας προβλέπεται (βλ.  άρθρο 3,  ΦΕΚ 2561/25-9-2014, Παραδοτέο 12 Παραρτήματος).

 

– Όλες οι διαδικασίες αδειοδότησης των συγκεκριμένων έργων προχώρησαν μέχρι σήμερα κάτω από την πλήρη άγνοια των κατοίκων του χωριού, χωρίς να εκδηλωθεί κανένα, απολύτως,  ενδιαφέρον για ουσιαστική ενημέρωσή τους, τόσο από τη δημοτική ή την κοινοτική αρχή, όσο και από τους ενδιαφερόμενους «επενδυτές».

 

– Χρήση, ακόμα και για τον υπολογισμό της φερόμενης ως αναγκαίας οικολογικής παροχής, μη επικαιροποιημένων υδρολογικών στοιχείων (π.χ. ετών 1976 – 1987) καθώς και υδρολογικών στοιχείων από άλλες περιοχές (βλ. Μεσοχώρα Τρικάλων), που καμία σχέση δεν έχουν με την περιοχή του χωριού μας.

– Εγκατάσταση και λειτουργία των υποσταθμών παραγωγής των ΜΥΗΕ εντός κατοικημένης περιοχής, παρά τα περί του αντιθέτου αναφερόμενα στις μελέτες των έργων.

 

– Παραβάσεις των διατάξεων για το κατώτατο όριο θορύβου σε κατοικημένες περιοχές.

 

– Τόσο στις μελέτες των έργων όσο και στις αποφάσεις περιβαλλοντικής τους αδειοδότησης (ΑΕΠΟ) αλλά και στις αντίστοιχες γνωμοδοτήσεις από τις αρμόδιες υπηρεσίες του ΥΠΠΟ, δεν περιλαμβάνεται καμία ειδική και συγκεκριμένη αναφορά, για το  μοναστήρι της Αγίας Τριάδας, το οποίο, ως βυζαντινό μνημείο, τυγχάνει ειδικής προστασίας από το νόμο.

 

– Ανακολουθίες, ασάφειες και πολλές άλλες ελλείψεις που αναμφίβολα συνηγορούν υπέρ της υποβάθμισης της αξιοπιστίας των μελετών των προαναφερόμενων έργων, μεγάλο μέρος από το περιεχόμενο των οποίων δεν ανταποκρίνεται καν στα δεδομένα και τις πραγματικές συνθήκες της περιοχής (copy paste ?). Ως τέτοια στοιχεία αναφέρουμε :

  • αντιφατικά έγγραφααρμόδιων υπηρεσιών σχετικά με το ύψος της οικολογικής παροχής.
  • μη αναφορά στην απαιτούμενη ελάχιστη οικολογική παροχή των 20 εκ. στο βαθύτερο σημείο της κοίτης για επιβίωση και διακίνηση ιχθυοπανίδας
  • αναφορά σε στοιχεία (π.χ. τοπωνύμια) που καμία σχέση δεν έχουν με την περιοχή
  • μη επιλογή οριστικής και ξεκάθαρης εναλλακτικής λύσηςγια τη διεξαγωγή της συγκοινωνίας στην περιοχή κατά την (μακρά) περίοδο εκτέλεσης των εργασιών, που να εξασφαλίζει, μάλιστα – όπως ο νόμος ορίζει –  ίδιες με τις σημερινές συνθήκες κυκλοφορία, κ.λ.π..
  • αναφορά σεανακριβή στοιχεία για το πλάτος της ασφαλτοστρωμένης οδού Μουζακίου – Αγίας Τριάδας, όπου έχει σχεδιαστεί να εγκιβωτιστεί ο αγωγός μεταφοράς του νερού,  οι πραγματικές διαστάσεις της οποίας (βλ. έγγραφο Δήμου Μουζακίου) αποκλείουν τη διεξαγωγή της συγκοινωνίας στο ένα ρεύμα κυκλοφορίας, όπως στη ΜΠΕ περιγράφεται.
  • μη υιοθέτηση ξεκάθαρης θέσηςγια τη μη λειτουργία των ΜΥΗΕ κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, οπότε το νερό στο ποτάμι μειώνεται δραματικά, με τις όποιες αντίστοιχες συνέπειες.Υπόψη εδώ πως άλλες εταιρίες στην περιοχή, που αδειοδοτήθηκαν να επενδύσουν αξιοποιώντας νερά από πηγές,  με τον όρο να τα αφήνουν εντελώς ελεύθερα κατά την περίοδο του καλοκαιριού, όχι μόνο δέσμευσαν εκ των υστέρων τα νερά και για την καλοκαιρινή περίοδο, τροποποιώντας τις αντίστοιχες αδειοδοτικές αποφάσεις, αλλά επιχείρησαν να μετονομάσουν κι αυτές τις ίδιες τις πηγές, δίνοντάς τους ονόματα της δικής τους επιλογής.   

 

 Πρέπει ακόμα να επισημανθούν  :  

–  Η  βούληση ιδιαίτερα μεγάλης μερίδας Οξυωτών, οι οποίοι, μέσα από συλλογικά όργανα, έχουν εκφραστεί δημόσια ενάντια  στα προαναφερόμενα έργα.

 

– Ο αποκλεισμός κάθε άλλης προοπτικής ανάπτυξης του τόπου μας (τουρισμός, κτηνοτροφία, εναλλακτικές μορφές καλλιέργειας, ιχθυοκαλλιέργειες, αξιοποίηση φυσικής ομορφιάς, κ.λ.π.),που εναλλακτικά θα μπορούσε να προωθηθεί, αφού οι περιορισμοί αλλά και αποκλεισμοί στη χρήση του νερού δε θα επιτρέπουν  τούτο μελλοντικά. Προοπτικές, όμως, που ουδόλως έχουν αξιολογηθεί και συγκριθεί με τα (υποτιθέμενα, βλ. παρακάτω) ανταποδοτικά και αντισταθμιστικά οφέλη από τα συγκεκριμένα έργα, ώστε να προκύψει τι είναι ωφελιμότερο για τον τόπο μας.

 

– Ο κίνδυνος ιδιωτικοποίησης του φυσικού και δημόσιου αγαθού του νερού μέσα από το καθεστώς των «αδειών χρήσης νερού», που η ελληνική πολιτεία χορηγεί στους ιδιώτες «επενδυτές» τέτοιων έργων. Χαρακτηριστικά, ένας εξ’ αυτών των «επενδυτών» δήλωσε, ενώπιον πολλών συγχωριανών μας, πως «όποιος θέλει νερό για τον κήπο του θα πρέπει, πλέον, να απευθύνεται σ’ εμάς».

 

– Η υδροηλεκτρική ενέργεια, που παράγεται από τα μεγάλα υδροηλεκτρικά έργα, αναμφίβολα αποτελεί μια αξιόπιστη πηγή ανανεώσιμης ενέργειας, που καλύπτει σήμερα ένα σημαντικότατο κομμάτι των ενεργειακών αναγκών της χώρας μας. Το ποσοστό, ωστόσο, παραγωγής υδροηλεκτρικής ενέργειας από μικρά υδροηλεκτρικά, ειδικά αν τηρηθεί η ισχύουσα ελληνική αλλά και ευρωπαϊκή νομοθεσία, που προστατεύει το περιβάλλον και τα ύδατα περιορίζοντας, αντίστοιχα, την αδειοδότηση τέτοιων έργων, δε μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην κάλυψη των ίδιων ενεργειακών αναγκών.

Φυσικό, λοιπόν, αποτέλεσμα οι σοβαρές και ανεπανόρθωτες περιβαλλοντικές καταστροφές, που τα έργα αυτά προκαλούν, με τις όποιες επιπτώσεις τους στο οικοσύστημα και στο ανθρωπογενές περιβάλλον αλλά και ο κίνδυνος ιδιωτικοποίησης του νερού μέσω των «αδειών χρήσης», που χορηγούνται στους ιδιώτες  «επενδυτές», να μη μπορούν σε καμία περίπτωση να «αντισταθμιστούν» από τα όποια προβλεπόμενα αντίστοιχα οφέλη.

Υπόψη ακόμα πως δεν επενδύονται ιδιωτικά κεφάλαια αλλά επιδιώκεται η ένταξη των έργων αυτών σε ευρωπαϊκά προγράμματα (για το ΜΥΗΕ Μελίσσι υπάρχει ήδη σχετική έγκριση), γεγονός που τα καθιστά ελκυστικά ως επένδυση και αυτός είναι και ο λόγος για την αλόγιστη, ανεξέλεγκτη και χωρίς κανένα σχέδιο αδειοδότησή τους, η οποία βασίζεται απλά στη λογική του «σε κάθε ρέμα ή ποτάμι και από ένα ή και περισσότερα μικρά υδροηλεκτρικά».

 

– Πολλοί κάτοικοι της Οξυάς αναρωτιούνται γιατί ο Υποσταθμός Παραγωγής του έργου έχει σχεδιαστεί να λειτουργεί οριακά μεν αλλά εκτός των ορίων του χωριού, όπου το νερό θα μεταφέρεται με αγωγό μήκους τριών, σχεδόν, χιλιομέτρων, με ότι αυτό μπορεί να συνεπάγεται για τα από αιώνες δικαιώματα του χωριού στη χρήση του νερού του ποταμού, που πηγάζει από το χωριό και διέρχεται μέσω αυτού κατά το μεγαλύτερο μέρος του, αλλά και για τα όποια από το νόμο προβλεπόμενα αντισταθμιστικά και ανταποδοτικά οφέλη.

 

–  Δεν υφίστανται, παρά τις σχετικές εξαγγελίες, μόνιμες θέσεις εργασίας, αφού τα πάντα θα λειτουργούν αυτοματοποιημένα.

 

– Δήμος, Τοπική Κοινότητα και ενδιαφερόμενες εταιρίες προσπαθούν να παρουσιάσουν τα συγκεκριμένα έργα γενικά ως «έργα ανάπτυξης», χωρίς, ωστόσο, να εξηγούν και να αποδεικνύουν με ποιο τρόπο θα επέλθει η ανάπτυξη μέσα από τα έργα αυτά.

 

–  Αναφορικά με το ΜΥΗΕ «Κούρα» δεν εξασφαλίζεται παροχή νερού για τη λειτουργία του παλαιού νερόμυλουστη θέση «Παλιάμπελα», εφόσον τούτος ήθελε αναστυλωθεί, όπως σχεδιάζεται.

 

– Τα έργα έχουν σχεδιαστεί χωρίς να ληφθεί υπόψη το ιδιοκτησιακό καθεστώς εκτάσεων, που ανήκουν σε συγχωριανούς μας.

Αιολικά πάρκα

 

Τι ακριβώς σχεδιάζεται για την Οξυά

Ειδικότερα για το χωριό της Οξυάς σχεδιάζεται να κατασκευαστεί και να λειτουργήσει ο υποσταθμός (Υ/Σ) παραγωγής του αιολικού πάρκου που αναμένεται να εγκατασταθεί στη θέση «Αέρας – Αφεντικό».

 

Πέρα από τα παραπάνω και χωρίς καμία απολύτως ενημέρωση των κατοίκων προωθείται και η εγκατάσταση ανεμολογικού ιστού για μέτρηση του αιολικού δυναμικού στη θέση «Προφήτης Ηλίας» Οξυάς, με σκοπό την εγκατάσταση αιολικού πάρκου και στη συγκεκριμένη περιοχή, γεγονός που έχει προκαλέσει σοβαρότατες αντιδράσεις από ιδιαίτερα μεγάλη μερίδα Οξυωτών.

 

Γενικότερα, με σχετικές αποφάσεις του που αφορούσαν άλλες περιοχές αρμοδιότητάς του, το Περιφερειακό Συμβούλιο Θεσσαλίας, λαμβάνοντας υπόψη και τις αντιδράσεις κατοίκων αλλά και φορέων τοπικών κοινωνιών, έχει ήδη γνωμοδοτήσει αρνητικά για την εγκατάσταση αιολικών πάρκων, αναλογιζόμενο τις τεράστιες περιβαλλοντικές καταστροφές που αναμένεται να επέλθουν στο φυσικό περιβάλλον των συγκεκριμένων περιοχών, σε συνδυασμό με την ελάχιστη ή ακόμα και ανύπαρκτη ωφελιμότητα των ανεμογεννητριών.

Παρόλα τα παραπάνω, ωστόσο, ο Δήμος Μουζακίου, όπου και ανήκει το χωριό της Οξυάς, διακηρύττει, δια του σημερινού του Δημάρχου, πως σκοπεύει να προωθήσει τις συγκεκριμένες μορφές ανανεώσιμης ενέργειας στην περιοχή του, κατεύθυνση, άλλωστε, προς την οποία και κινείται.

Γιατί πρέπει ν’ ανησυχούμε 

Με βάση στοιχεία, που έχουν συγκεντρωθεί, εκφράζονται ανησυχίες για:

–          – την τύχη του φυσικού τοπίου της περιοχής, η οποία κινδυνεύει να μετατραπεί σε βιομηχανική ζώνη, χωρίς κανένα ουσιαστικό όφελος,

–         – καίριο πλήγμα που τα αιολικά θα επιφέρουν στην  κτηνοτροφία της περιοχής, με τον περιορισμό των βοσκότοπων και όχι μόνο, αλλά και γενικότερα σε όσους ζουν από το δάσος,

–                   – μεγάλες σε έκταση καταστροφές του δάσους και δασικών εκτάσεων,

–          – οριστικές αλλοιώσεις που το τοπίο της περιοχής θα υποστεί από τις εκσκαφές,

–            – επιπτώσεις των ανεμογεννητριών στο ανθρωπογενές – και όχι μόνο – περιβάλλον της περιοχής, κ.λ.π.

      Ακόμα, πρέπει να αναλογιζόμαστε και ότι:

–          οι ισχυρισμοί περί καταπολέμησης της ανεργίας μέσω των αιολικών δεν ευσταθούν, αφού ακόμα και το μεγαλύτερο αιολικό «πάρκο» στην Ευρώπη απασχολεί μόνο τρεις μόνιμους υπαλλήλους,

–         τα αιολικά συγκαταλέγονται στις μορφές ανανεώσιμων πηγών ενέργειας που δε μπορούν να ηλεκτροδοτήσουν σταθερά και να στηρίξουν το δίκτυο, αφού η όποια απόδοσή τους εξαρτάται από τις εκάστοτε ευμετάβλητες καιρικές συνθήκες, με αποτέλεσμα να μη μπορούν να εξασφαλίσουν και την απεξάρτησή μας από τις όποιες συμβατικές μορφές παραγωγής ενέργειας, όπως οι υποστηρικτές τους διατείνονται,

–         η πραγματική συμβολή των αιολικών στην αποκόμιση περιβαλλοντικών οφελών είναι ανύπαρκτη, αφού η συνεισφορά της αιολικής ενέργειας προς αποφυγή του «φαινομένου του θερμοκηπίου», ανέρχεται μόλις στο 1 έως 2 τοις χιλίοις, αλλά και πολλά άλλα.

 

Επιπλέον, για τα συγκεκριμένα έργα ΑΠΕ επισημαίνεται και ότι:

–         – θίγουν παραδοσιακά επαγγέλματα της περιοχής από τα οποία εξαρτώνται ακόμα και σήμερα ολόκληρες οικογένειες του χωριού,

–         – εγκυμονούν κινδύνους απώλειας εθνικών εκτάσεων, που παραχωρούνται σε ιδιώτες,

–         – αλλοιώνουν δραματικά το τοπίο και τη φυσιογνωμία του χωριού,

–      – θίγουν πολιτισμικές, θρησκευτικές, κ.λ.π. ευαισθησίες, βασισμένες σε παραδόσεις αιώνων,

–         – αποτελούν εμπόδιο για άλλες, πραγματικά ωφέλιμες, επενδύσεις για την ανάπτυξη του τόπου, όπως είναι ο τουρισμός και η αγροτοκτηνοτροφία.

 

Μετά τα παραπάνω, εύλογο για τους Οξυώτες το ερώτημα : Προς τι η περιβαλλοντική καταστροφή από την εγκατάσταση αιολικών πάρκων και η υπονόμευση του φυσικού πλούτου του χωριού, με την παραχώρησή του σε ιδιωτικά συμφέροντα; Να υποθέσουμε και να αρκεστούμε και εδώ στις επιδοτήσεις που συνοδεύουν και τα συγκεκριμένα έργα ή μήπως ανακύπτουν επιπλέον ζητήματα και κίνδυνοι;

 

…. ο «μύθος» των ανταποδοτικών έργων και των αντισταθμιστικών ωφελημάτων!!!

 

 Ενδεικτικό αναλυτικό παράδειγμα 

Για παράδειγμα, προκειμένου για το ΜΥΗΕ «Μελίσσι» (2,45 MW), μετά από μελέτη της αντίστοιχης νομοθεσίας και στοιχείων των περιβαλλοντικών μελετών, τα χρηματικά ποσά που θα αντιστοιχούν στα υποτιθέμενα αντισταθμιστικά υπολογίζονται ως  εξής : 8GWh ή 8.000.000 kwh (αναμενόμενη ετησίως, με βάση τη μελέτη του έργου, παραγωγή ενέργειας) Χ 0,08 (εγγυημένη τιμή πώλησης στη ΔΕΗ) = 640.000 ευρώ ετήσια έσοδα για την εταιρία.

Αιολικά πάρκα και Μικρά Υδροηλεκτρικά (ΜΥΗΕ) στην Οξυά ….Ενημερωτικό Φυλλάδιο, 2ο μέρος

…. ο «μύθος» των ανταποδοτικών έργων και των αντισταθμιστικών ωφελημάτων!!!

 

 Ενδεικτικό αναλυτικό παράδειγμα 

Για παράδειγμα, προκειμένου για το ΜΥΗΕ «Μελίσσι» (2,45 MW), μετά από μελέτη της αντίστοιχης νομοθεσίας και στοιχείων των περιβαλλοντικών μελετών, τα χρηματικά ποσά που θα αντιστοιχούν στα υποτιθέμενα αντισταθμιστικά υπολογίζονται ως  εξής : 8GWh ή 8.000.000 kwh (αναμενόμενη ετησίως, με βάση τη μελέτη του έργου, παραγωγή ενέργειας) Χ 0,08 (εγγυημένη τιμή πώλησης στη ΔΕΗ) = 640.000 ευρώ ετήσια έσοδα για την εταιρία.

Απ’ αυτά ποσοστό 1%, δηλαδή 6.400 ευρώ το χρόνο, θα μοιράζονται, βάσει του ισχύοντος νόμου, στους κατοίκους ως επιστροφή κατανάλωσης ρεύματος μέσω της ΔΕΗ, αναλογούν, δηλαδή, περίπου 10 ευρώ το χρόνο ανά άτομο (και ως κάτοικοι εδώ, ενδεικτικά και για τις ανάγκες του παραδείγματος και μόνο, έχει ληφθεί υπόψη ο αριθμός Οξυωτών που έχει εκλογικά δικαιώματα στο χωριό). Από το ποσό αυτό, όμως, ένα σημαντικό μέρος (ίσως και το μισό ή μεγαλύτερο) αναλογεί στους κατοίκους του Πευκόφυτου, στο έδαφος του οποίου έχει σχεδιαστεί να κατασκευαστεί και να λειτουργήσει ο υποσταθμός παραγωγής ενέργειας.

Ο Δήμος, τώρα, θα δικαιούται από τα έσοδα του ίδιου έργου : 8GWhή 8.000.000 kwhΧ 0,08 = 640.000 ευρώ ετήσιο κέρδος για την εταιρία Χ 1,7 % (βάσει του ισχύοντος νόμου) = 10.880 ευρώ ετησίως και απ’ αυτά ποσοστό 80 %, δηλαδή 8.700 ευρώ το χρόνο θα πρέπει να μοιράζεται αναλογικά και, με βάση ειδικό κωδικό στον προϋπολογισμό, να επενδύεται για έργα στην Οξυά και στο Πευκόφυτο.

Ανάλογα είναι και τα αναμενόμενα έσοδα από το ΜΥΗΕ «Κούρα», που ναι μεν σχεδιάζεται να εγκατασταθεί και να λειτουργήσει αποκλειστικά εντός των ορίων του χωριού μας, πλην όμως θα είναι μικρότερης – ούτε καν της μισής – ισχύος απ’  αυτή του ΜΥΗΕ «Μελίσσι».

 

      Η πραγματικότητα 

Πέραν, όμως, του χαμηλού ύψους των ποσών, που αντιστοιχούν στα προβλεπόμενα αντισταθμιστικά οφέλη, να αναφερθεί πως μέχρι στιγμής ο Δήμος δεν έχει καν υιοθετήσει αντίστοιχο κωδικό για παρόμοια έσοδα και ούτε υπάρχει κάποιος μηχανισμός που να εγγυάται ότι τα χρήματα αυτά θα καταλήγουν στο χωριό μας και όχι αλλού, κατά την κρίση των εκάστοτε δημάρχων.

Και φυσικά, σε περίπτωση που μελλοντικά το χωριό δε θα έχει κατοίκους, όπως σκέφτονται ή και επιδιώκουν ορισμένοι, τότε ουδείς θα έχει να λαμβάνει οτιδήποτε αλλά ούτε και «ανταποδοτικά έργα» θα χρειάζεται να γίνουν σ’  αυτό !!!!

 

Ανεξάρτητα, όμως, απ’ όλα τα παραπάνω  :

 

– κάθε αντισταθμιστικό εξανεμίζεται πλήρως, αν ληφθεί υπόψη πως οι ίδιοι οι καταναλωτές επιβαρύνονται, μέσω των λογαριασμών της ΔΕΗ, με ειδική εισφορά για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (βλ. Ε.Τ.Μ.Ε.Α.Ρ), μια και κάθε νοικοκυριό πληρώνει – κατά μέσο όρο – ως επιβάρυνση για τις ΑΠΕ περίπου διακόσια (200) ευρώ το χρόνο.

 

–  σε περιοχές, όπου λειτουργούν ήδη έργα ΑΠΕ, ουδέποτε μέχρι σήμερα  εισπράχθηκαν τα ποσά που αντιστοιχούν στους Δήμους και στους κατοίκους τους.

 

Πως σκέφτονται γι’ αυτό το θέμα οι «επενδυτές»

Η εμπειρία από άλλες περιοχές μαρτυρά πως πραγματικές προθέσεις των ενδιαφερόμενων «επενδυτών» για  αξιόλογα και χρήσιμα  ανταποδοτικά έργα δεν υφίστανται και τα όποια τέτοια έργα «τάζουν» μοιάζουν «καθρεφτάκια για ιθαγενείς» αν συγκριθούν με τα κέρδη των εταιριών και τις ανυπολόγιστες περιβαλλοντικές καταστροφές. Στην περίπτωση, μάλιστα, του χωριού μας και σε ότι αφορά τα μικρά υδροηλεκτρικά οι εταιρίες έχουν δηλώσει (εγγράφως) απλά την «πρόθεσή τους» να διαπραγματευθούν για αντισταθμιστικά και ανταποδοτικά ωφελήματα  κατά το στάδιο κατασκευής ή και λειτουργίας του έργου (αφού, δηλαδή, πρώτα αδειοδοτηθούν και εγκατασταθούν)  και με βάση, πάντα, τις δυνατότητες της εταιρίας .

 

      Τι προτείνουμε :

Θεωρούμε πως, σε κάθε περίπτωση, το ζήτημα της αξιοποίησης του φυσικού και υδάτινου πλούτου του χωριού μας, καθώς και η μορφή που αυτή πρόκειται να λάβει, κ.λ.π., πρέπει να αποτελέσουν ζήτημα της από το νόμο προβλεπόμενης Συνέλευσης των κατοίκων του χωριού μας (άρθρο 85 ν. 3852/10) και εκεί, αφού οι κάτοικοι ενημερωθούν επίσημα, πλήρως και με αντικειμενικότητα, να αποφασίσουν σχετικά. Τούτο, άλλωστε, είναι κάτι που ο και ο σημερινός Δήμαρχος έχει πολλές φορές δημόσια υποσχεθεί αλλά δεν έχει υλοποιήσει.

Σε μια τέτοια συγκέντρωση και ενώπιον όλων των συγχωριανών μας είμαστε και εμείς ήδη έτοιμοι να καταθέσουμε τις δικές μας ιδέες και προτάσεις, προσαρμοσμένες στις δυνατότητες και τις ιδιομορφίες του χωριού μας, με απόλυτο σεβασμό στο περιβάλλον και με προτεραιότητα τις ανάγκες των Οξυωτών και το πραγματικό συμφέρον της Οξυάς.

Ευχαριστούμε….

 

Οξυά, 11 Μαρτίου 2017

 

Σημείωση : Για τα παραπάνω θέματα μπορείτε να ενημερώνεστε από την ιστοσελίδα του Λαογραφικού, Αρχαιολογικού και Πολιτιστικού Συλλόγου Οξυάς (www.oxyakarditsas.gr), από την τριμηνιαία εφημερίδα του ίδιου Συλλόγου «το χωριό μου ….Η  ΟΞΥΑ», τον έντυπο και ηλεκτρονικό Τύπο της Καρδίτσας και Μουζακίου, καθώς και από το Facebook(Οξυά Πολιτιστικός Σύλλογος, «Εξόρμηση για την Οξυά» και «Οξυά Καρδίτσας»).

Πραγματοποιήθηκαν οι ημερίδες για τα μικρά υδροηλεκτρικά (ΜΥΗΕ) και τα αιολικά πάρκα

Με επιτυχία διοργανώθηκαν σε Αθήνα και Μουζάκι, στις 18 και 19 Μαρτίου, αντίστοιχα, από το Λαογραφικό, Αρχαιολογικό και Πολιτιστικό Σύλλογο Οξυάς «το μοναστήρι της Αγίας Τριάδας», την Κίνηση Οξυωτών «Εξόρμηση για την προστασία του χωριού της Οξυάς»  αλλά και το «Δίκτυο Φορέων και Πολιτών για την προστασία των Αγράφων», οι προγραμματισμένες ημερίδες με θέμα τα προωθούμενα μικρά υδροηλεκτρικά (ΜΥΗΕ) και αιολικά πάρκα στην Οξυά αλλά και την περιοχή των Αγράφων, γενικότερα.

 

Οι ημερίδες διοργανώθηκαν στα ξενοδοχεία Melia Athensκαι Mouzaki Palaceκαι στόχο είχαν  να συμβάλουν στην ολοκληρωμένη ενημέρωση της κοινής γνώμης, που μέχρι σήμερα βλέπουμε να βομβαρδίζεται αποκλειστικά με άρθρα, εκδηλώσεις, ημερίδες, κ.λ.π. υποστηρικτών της αποκαλούμενης «πράσινης ενέργειας», κάτω από την ομπρέλα της οποίας πολλές φορές αποκρύπτονται επιμελώς αρνητικές επιπτώσεις που διάφορες μορφές ΑΠΕ επιφέρουν στο περιβάλλον, τα βουνά της πατρίδας μας, τα ποτάμια μας και την ιχθυοπανίδα τους, κ.λ.π., αλλά και άλλοι σοβαροί κίνδυνοι, όπως της ιδιωτικοποίησης του φυσικού και δημόσιου αγαθού του νερού, της παραχώρησης δημόσιας γης, κ.ο.κ..

 

Η απόλυτα ικανοποιητική προσέλευση των Οξυωτών αλλά και λοιπών κατοίκων και φορέων της περιοχής, απέδειξε  περίτρανα τον προβληματισμό τους απέναντι στις συγκεκριμένες μορφές ΑΠΕ και τον τρόπο με τον οποίο αυτές προωθούνται, ενώ το κλίμα που επικράτησε, με βάση και τις απόψεις που από τους παραβρισκόμενους εκφράστηκαν αλλά και τη γενικότερη στάση τους, κάθε άλλο παρά φιλικό προς τα συγκεκριμένα σχέδια μπορεί να χαρακτηριστεί.

 

Το προχωρημένο αδειοδοτικό στάδιο για τα σχεδιαζόμενα στο χωριό της Οξυάς  μικρά υδροηλεκτρικά αλλά και τα αιολικά πάρκα που δρομολογούνται στην ίδια περιοχή αποτέλεσε και την αιτία ώστε το χωριό αυτό να αποτελέσει το επίκεντρο της ημερίδας, ενώ, με μέριμνα των διοργανωτών Συλλόγων της Οξυάς, προβλήθηκε και σχετικό οπτικοακουστικό υλικό (video), που απέσπασε το έντονο ενδιαφέρον και το ζωηρό χειροκρότημα του συνόλου των παραβρισκόμενων.

 

Το έντονο ενδιαφέρον και το ζωηρό χειροκρότημα των παραβρισκόμενων απέσπασαν και οι προσκεκλημένοι ομιλητές, που, ο καθένας στον τομέα του, εξέθεσαν τις απόψεις τους σχετικά με τις συγκεκριμένες μορφές ΑΠΕ, τη χρησιμότητα και ωφελιμότητά τους ή μη για τις τοπικές κοινωνίες και την εθνική οικονομία, τις επιπτώσεις τους στο περιβάλλον, τον τρόπο δράσης των εταιριών που δραστηριοποιούνται στο συγκεκριμένο χώρο, κ.λ.π., παρουσιάζοντας και αντίστοιχο αποδεικτικό υλικό καθώς και στοιχεία που συνήθως αποκρύπτονται από το κοινό και, ως εκ τούτου, δεν είναι ευρέως γνωστά.

 

Στο βασικό προβληματισμό σχετικά με την χρησιμότητα των συγκεκριμένων μορφών ΑΠΕ και την ωφελιμότητά τους για την τοπική κοινωνία, η απάντηση που προέκυψε, με βάση τα όσα ακούστηκαν και παρουσιάστηκαν στις ημερίδες, είναι αναμφίβολα αρνητική, αφού μικρά υδροηλεκτρικά και αιολικά δε μπορούν, το καθένα για τους δικούς του λόγους –  να συμβάλουν ουσιαστικά στην κάλυψη των ενεργειακών αναγκών της χώρας, ενώ βασικός στόχος δεν αποτελεί η μέσω αυτών ηλεκτροδότηση αλλά οι επιδοτήσεις, που συνοδεύουν αυτές τις μορφές ΑΠΕ.

 

Ειδικότερα αναφέρθηκε πως, σύμφωνα με μετρημένα και ελεγμένα αποτελέσματα, η αιολική ενέργεια δεν μειώνει τη συνολική χρήση καυσίμων, δεν μειώνει τις εκπομπές CO2, δεν μειώνει τον αριθμό των συμβατικών μονάδων παραγωγής ενέργειας, μας αναγκάζει να καίμε ακριβό αέριο που δεν έχουμε, διπλασιάζει την τιμή του ρεύματος για τους καταναλωτές, δεν  μειώνει ….. καρκίνους, κ.λ.π., στοιχεία που καταδεικνύουν και την αναποτελεσματικότητα και αχρηστία των αιολικών πάρκων, τα οποία, λόγω της άμεσης και πλήρους εξάρτησής τους από καιρικά φαινόμενα (άνεμος και η κάθε φορά ισχύς του) αλλά και της μη δυνατότητας για φθηνή, προσιτή και πρακτική αποθήκευση ρεύματος, δε μπορούν να υποκαταστήσουν ούτε μία ταπεινή λιγνιτική μονάδα και δεν έχουν εξοικονομήσει μέχρι σήμερα ούτε ένα κιλό λιγνίτη.

Για τα μικρά υδροηλεκτρικά αναφέρθηκε πως, από άποψη ενεργειακής απόδοσης και σε αντίθεση με τα μεγάλα υδροηλεκτρικά, θεωρούνται πραγματικά ασήμαντα. Ασήμαντη παραγωγή ενέργειας με στόχο και εδώ τις επιδοτήσεις και με λεία κάθε, σχεδόν, ρέμα και ποτάμι της πατρίδας μας. Με μη αναστρέψιμες αρνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον, στη χλωρίδα και την – σε πολλές περιπτώσεις σπάνια – πανίδα των ποταμών μας, το στέρεμα των ρεμάτων και ποταμών εξαιτίας της για πολλά χιλιόμετρα εκτροπής των υδάτων από τις κοίτες τους αλλά και της ανυπαρξίας πραγματικής «οικολογικής παροχής», τον κίνδυνο ιδιωτικοποίησης του φυσικού και δημόσιου αγαθού του νερού – τα δικαιώματα χρήσης του οποίου παραχωρούνται σε ιδιώτες («όποιος θέλει νερό για τον κήπο του, τώρα θα πρέπει να έρχεται σε μένα», δήλωσε στους κατοίκους της Οξυάς εκπρόσωπος «επενδυτών»), κ.λ.π., κ.λ.π..

Σχετικά με τα φράγματα, μία από τις πρωταρχικές μορφές ανθρωπογενούς επέμβασης στο φυσικό περιβάλλον, υποστηρίχθηκε ακόμα πως μπορεί μεν να συνέβαλαν σε μεγάλο βαθμό στην ανάπτυξη της ανθρώπινης κοινωνίας, αναμφίβολα, όμως, σε βάρος του φυσικού περιβάλλοντος, αφού η λειτουργία τους επιδρά αρνητικά τόσο στη φυσικοχημική ποιότητα των νερών, όσο και στους πληθυσμούς ψαριών ενός ποταμού. Η υδροηλεκτρική ενέργεια μπορεί να περιγράφεται ως «καθαρή» ενέργεια, υπό την έννοια ότι δεν εκπέμπει ρύπους, αλλά και ως «ανανεώσιμη», αφού θεωρείται σχεδόν αστείρευτη, οι θέσεις, όμως, αυτές καταρρίπτονται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας, που σε έκθεσή του το 2007 δε χαρακτηρίζει την υδροηλεκτρική ενέργεια ως «πράσινη» πηγή ενέργειας, εξαιτίας των πολλών αρνητικών επιπτώσεών της στα ποτάμια αλλά και στα παράκτια και θαλάσσια οικοσυστήματα.

 

Από τους προσκεκλημένους και με εμπειρία από άλλες περιοχές ομιλητές, παρουσιάστηκαν, μέσα και από σχετικό φωτογραφικό υλικό, ακράδαντα στοιχεία για όλα τα παραπάνω αλλά και για την αρνητική συμπεριφορά των εταιριών απέναντι σε περιβάλλον και τοπικές κοινωνίες, τη μη τήρηση υποχρεώσεών τους από το νόμο, κ.λ.π., ενώ τονίστηκε και ο καθοριστικός ρόλος των συγκεκριμένων μορφών ΑΠΕ απέναντι στην προοπτική να εκδηλωθούν άλλες πραγματικές μορφές ανάπτυξης της περιοχής, όπως αγροτοκτηνοτροφία, τουρισμός, νέες καλλιέργειες, κ.λ.π., και για τις οποίες τα συγκεκριμένα έργα αναμφίβολα θα επιδρούν αρνητικά (π.χ. μη δυνατότητα αξιοποίησης ή χρήσης υδάτινων πόρων, τα «δικαιώματα» των οποίων θα έχουν παραχωρηθεί σε ιδιώτες).

 

Καταδείχθηκε περίτρανα, με την παρουσίαση και αντίστοιχων αποδεικτικών στοιχείων, η ανυπαρξία πραγματικών αντισταθμιστικών και ανταποδοτικών ωφελημάτων από τα παραπάνω έργα, γεγονός που ακυρώνει και κάθε ισχυρισμό περί ωφελιμότητάς τους για τις τοπικές κοινωνίες. Ειδικότερα καταδείχθηκε πως στην πράξη δεν υφίσταται κανένα ουσιαστικό αντισταθμιστικό όφελος, μια και αφενός κάθε παρόμοιο όφελος εξανεμίζεται πλήρως, αν ληφθεί υπόψη πως οι ίδιοι οι καταναλωτές επιβαρύνονται, μέσω των λογαριασμών της ΔΕΗ, με ειδική εισφορά για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (βλ. Ε.Τ.Μ.Ε.Α.Ρ) – κάθε νοικοκυριό πληρώνει, κατά μέσο όρο, ως επιβάρυνση για τις ΑΠΕ περίπου διακόσια (200) ευρώ το χρόνο – αφετέρου σε περιοχές, όπου λειτουργούν έργα ΑΠΕ, ουδέποτε μέχρι σήμερα εισπράχθηκαν αντίστοιχα ποσά από τους κατοίκους, τα οποία, ας σημειωθεί, κυμαίνονται σε πάρα πολύ χαμηλά ύψη (π.χ. της τάξης των 25 ευρώ ετησίως ανά ενεργό νοικοκυριό).

 

Τέλος, κάτοικοι γειτονικών περιοχών, στις οποίες λειτουργούν παρόμοια έργα, λαμβάνοντας το λόγο αναφέρθηκαν στην απουσία οποιωνδήποτε ανταποδοτικών ωφελημάτων από τη λειτουργία των έργων αυτών στις περιοχές τους.

 

Προσκεκλημένοι ομιλητές ήταν οι :

–         Δημήτρης Παυλάκης: Σύμβουλος επιχειρήσεων, που έχει εργαστεί σαν επενδυτικός τραπεζίτης σε Νέα Υόρκη και Αθήνα και σαν μηχανικός σε ενεργειακά θέματα στη Βοστώνη. Σπούδασε μηχανολόγος, με μεταπτυχιακό αρχικά στην ενέργεια και στη συνέχεια στα χρηματοοικονομικά και τη διοίκηση επιχειρήσεων.

–         Σωτήρης Κυπαρίσσης (για Μουζάκι) : Ειδικός επιστήμονας, Ερευνητής του Ινστιτούτου Αλιευτικής Έρευνας (ΙΝΑΛΕ).

–         Δημήτρης Στεργιούλης : Εκπαιδευτικός, πρόεδρος του Συλλόγου Θεοδωριανιτών Άρτας «ΟΙ ΟΡΕΙΝΟΙ». Σύλλογος και κάτοικοι του συγκεκριμένου χωριού βίωσαν  την επιχείρηση εγκατάστασης ΜΥΗΕ στο έδαφός τους.

– Σωτήρης Κυπαρίσσης (για Μουζάκι) : Ειδικός επιστήμονας, Ερευνητής του Ινστιτούτου Αλιευτικής Έρευνας (ΙΝΑΛΕ).

 

Την ημερίδα της Αθήνας τίμησε με την παρουσία της η βουλευτής  Καρδίτσας του ΣΥΡΙΖΑ  Παναγιώτα Βράντζα, που σε σχετική τοποθέτησή της και αντίθετα, όπως και η ίδια δήλωσε, με το κλίμα που επικρατούσε,  υπεραμύνθηκε της άποψής της για προώθηση των ΑΠΕ, ενώ την ημερίδα του Μουζακίου τίμησαν ο βουλευτής Καρδίτσας του ΣΥΡΙΖΑ Σπύρος Λάπας και η επικεφαλής της αντιπολίτευσης του Δήμου Μουζακίου Παρασκευή Ντούρβα, που σε τοποθετήσεις τους υποστήριξαν την αδήριτη ανάγκη επικράτησης απολύτως ορθολογικής σκέψης και δράσης σε κάθε περίπτωση προώθησης των συγκεκριμένων μορφών ΑΠΕ, που δεν πρέπει να υλοποιείται σε βάρος του περιβάλλοντος, των νόμων που ισχύουν και χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η γνώμη των τοπικών κοινωνιών. Παρόντες ήταν, ακόμα, δημοτικοί σύμβουλοι της μειοψηφίας του Δήμου Μουζακίου, του Δήμου Καρδίτσας, κ.λ.π..

– Λαογραφικός, Αρχαιολογικός και Πολιτιστικός Σύλλογος Οξυάς ‘το μοναστήρι της Αγίας Τριάδας΄»

— Κίνηση Οξυωτών «Εξόρμηση για την προστασία του χωριού της Οξυάς»

– Δίκτυο Φορέων και πολιτών για την προστασία των Αγρά