Κεντρική Σελίδα Επικοινωνία


Μάθετε για...


Είστε εδώ : Άρθρα > Ιστορικά > ΤΙ ΘΥΜΑΜΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΧΩΡΙΟ ΜΟΥ ΤΗΝ ΟΞΥΑ..

ΤΙ ΘΥΜΑΜΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΧΩΡΙΟ ΜΟΥ ΤΗΝ ΟΞΥΑ..

     ...Ο παπα θωμας με βαφτισε το 1940 τη χρονια που εγινε κ παπας στην Αγ. Τριαδα.
 Μου εδωσε το ονομα Βασιλης. Βασιλης Γκαραβελας. 69 χρονια μετα θα σας πω οτι εχει μεινει στο μυαλο μου απο τον τοπο μου , την Οξυα που παλια την ελεγαν οπως ολοι ξερετε Σιαμ.
      Δυσκολα τα χρονια που εζησα εκει μα κι ομορφα. Όμορφα με την αθωοτητα των παιδικων μου χρονων. Το σχολειο μου ηταν περιπου 500 μετρα μακρια απο το σπιτι μου. περπατουσα μεσα στο χιονι με τα γρουνοτσαρουχα μου για να φτασω εκει . Όταν το χιονι ηταν τοσο πολυ που εκλεινε το μονοπατι ..εκλεινε κ το σχολειο. Κι αλλες φορες αναγκαζομασταν να περναμε πανω απο τα ελατα που ειχαν κλεισει το δρομο.
 Ο κοσμος εκεινη την εποχη εκανε πολλα παιδια 8-10 κ τα σχολεια ηταν γεματα. Καθε τρεις μερες ενα παιδι πηγαινε με τη σειρα του ενα πιατο φαι στο δασκαλο.
 Την 25η Μαρτιου που λεγαμε τα ποιηματα πηγαιναν κ διαφορα φαγητα στο σχολειο κ εκαμαν γιορτη. Αν ειχαμε ποιημα δανειζονταν ο ενας το σακακι του αλλου για να βγουμε μπροστα κ να ειμαστε καθως πρεπει. Κι αν το ποιημα το απαιτουσε κρατουσαμε κ ξυλινα σπαθια.
  Το σχολειο που εμαθα τα πολυτιμα γραμματα μου ηταν μεσα στον προαυλιο χωρο της εκκλησιας διπλα σε ενα υπερυψωμενο παταρι. Στα κελια που ζουσαν καποτε μοναχοι η μοναχες, ειχαν βαλει γελαδια.
  Το διαβασμα γινοταν κατω απο το φως του λυχναριου η απο τη λιγοστη φλογα που αφηνε το καντηλι. Ο δασκαλος ηταν πολυ αυστηρος κι αν εκανες παραπτωμα σ εβαζε κατω κ σε πατουσε με τα αρβυλα που φορουσε.
   Οταν ειχε καλες μερες μας πηγαιναν εκδρομη στον Αη Δημητρη  κ στο παλαιοχωρι. Στον Αη Δημητρη, λοιπόν, μια χρονια που καναμε τις αθλοπαιδιες για το τελος της σχολικης χρονιας καναμε διαγωνισμο με τρεξιμο. Βγηκα πρωτος κ το βραβειο μου ηταν ενα στυλο!!. Κι χαρα μου τεραστια..Τα παιχνιδια μας ηταν ο καλογερος - χαραζαμε στο χωμα εξι κουτακια κ οποιος το περνουσε με κλειστα ματια χωρις ν αγγιξει τις γραμμες ηταν νικητης - η τσιλικα κ το κιοσκο. Μεσα στα πουρναρια παιζαμε κρυφτο.
   Το σπιτι μας ηταν στα Ιταμια, δυο δωματια με τζακι οπου μαγειρευε η μανα μου κ μας ζεσταινε κιολα.
   Το τραπεζι μας ηταν μια χαμηλη ταβλα κ καθομασταν οκλαδον στο πατωμα να φαμε. Κουταλια σαν τα σημερινα δεν υπηρχαν. Τρωγαμε με ξυλινα, κ πηλινα πιατα. Η μανα μας εκανε διαφορα ψωμια , μπομποτα με προζυμι, κ πιτες. Θυμαμαι πως οταν εκανε πατσα βαζαμε τα πιατα στο παραθυρο να κρυωσουν ..λογω του χιονιου.
   Μεσα υπηρχε ενα γικο με τα ρουχα κι ενας αργαλιος οπου η μανα υφαινε κουβερτες, κουρελουδες κι αλλα υφαντα. 
   Εξω απο το σπιτι ειχαμε τον αχυρωνα με τα γελαδια. Πιο κατω ηταν η αποθηκη που βαζαμε το αχυρο κ εκει ειχε ενα νταμι που ηταν το μουλαρι. Πιο ψηλα απο το σπιτι ηταν τα μαντρια με τα γιδια. Το σπιτι μας το χωριζε το ποταμι απο το υπολοιπο χωριο. Το χειμωνα ερχοταν οι ξαδερφες μας η γεωργια κι η παναγιο κ εκαναν με τη μανα κ αλλες γυναικες νυχτερι, γνεθοντας κ τραγουδωντας.
   Απο το μονοπατι του σπιτιου μας περνουσε πολυς κοσμος γιατι ξεκινουσε απο το μυλο του Βαιου Γκαραβελα περνουσε απο τους Παπαριζαιους στον Αντρια κ μετα χωριζοταν σε διαφορα μικρα μονοπατια οπου ο καθενας πηγαινε σπιτι του.
Το σπιτι μας καηκε τρεις φορες . Ετσι δεν εχω κ καμια φωτογραφια ..
   Τη Σαρακοστη καναμε νηστεια κ τις αποκριες το μεγαλυτερο σπιτι στο χωριο που ειχε 4-5 δωματια εκανε γλεντι μεγαλο. Ειχε οργανα, βιολια κ κλαρινα κ ο καθενας εφερνε φαγητο κι αρχιζε η γιορτη.
   Τη μεγαλη εβδομαδα  φορουσαν παλια ρουχα κι εμεναν οι αντρες αξυριστοι , βαστουσαν μια βδομαδα πενθος για το Χριστο..
   Βαρυς ο χειμωνας , ξεκινουσε το χιονι απο τον οκτωβρη κ βλεπαμε " μαυρη γη " τον απριλη μηνα. Καταλαβαιναμε οτι ηταν ανοιξη απο την οξυα που ηταν κοντα στου Παπαθωμα κι ανθιζε πρωτη κ καμαρωτη κι απο ενα πουλι, το κοκαλι, που κελαηδουσε φερνοντας γυρω το χωριο.
   Οταν ειχε πολυ χιονι ξεχιονιζαμε για να πιουνε τα γελαδια νερο στην πηγη. Το χιονι εφτανε τα δυο μετρα. 
   Η μανα μου πηγαινε για ξυλα κ τα εφερνε ζαλικα κ πηγαινε για ποτισμα στα χωραφια. Περνουσε ο αυλακας απο ψηλα κοβανε το νερο σιγα σιγα κ ποτιζανε ολοι.
  Εκτος απο τον δημοσιο δρομο για την αργιθεα ολοι οι αλλοι δρομοι ηταν χωματοδρομοι.   
  Πηγαιναν για τα ψωνια τους στο μουζακι κ γυριζαν φορτωμενοι με τα μουλαρια
  Το καθε χωραφι ειχε κ το ονομα του. Ιτιες ,κορπινελια,παλιοσπιτο. 
  Στη λακα περα στη συκια απο πανω ηταν το σπιτι μας . Το σπιτι του Βαγγελη Γκαραβελα. Η μανα μου Σοφια Γκαραβελα ηταν απο Φλωρεσι κι η γιαγια μου απο τα Βραγιανα, η Σταυρουλα Παγωνη.
  Στα πανηγυρια πηγαινε ολο το χωριο στον Αη Λια στον Αη Νικολα κ στην Αγ Τριαδα. Έτσι γινοτουσαν κ τα προξενια τοτε. 
  Στο χωριο υπηρχε τσαγαρης που εφτιαχνε τα τσαρουχια με τις φουντες, ραφτης, μυλος κ ενα μπακαλικο. Στο μαγαζι του Γκικα απο το Φλωρεσι που ηταν στο Μουζακι ψωνιζε η μανα μου.
  Τοτε λεγανε πως ειχαν κανει προταση να κατεβουν τα σπιτια στην Αγ. Τριαδα αλλα ο Κουτσικος, που ηταν παπας τοτε, δε δεχτηκε κι ετσι τα σπιτια εμειναν εκει ψηλα.
  Η εξομολογηση, μια κ αναφεραμε τον παπα, γινοταν σ ενα ξεχωριστο δωματιο διπλα στην εκκλησια της Αγ Τριαδας. Η καμπανα ηταν κρεμασμενη σ ενα κλωναρι απο μουρια, κι ετρεχαν να τη χτυπησουν σε καθε σημαντικο γεγονος του χωριου.
  Το νεκροταφειο του χωριου το χωριζε ενα ντουβαρι απο τον τοιχο της εκκλησιας.
  Κουμαντο εκεινα τα χρονια στο χωριο εκαναν ο παπας, ο δασκαλος κι ο προεδρος του χωριου.   Προσπαθουσαν να λυσουν κ καθε προβλημα , να βοηθησουν τους απορους, κ να βοηθησουν τον τοπο.
  Την πρωτοχρονια κ των φωτων περνουσε ο παπας με το δισακι κι ο κοσμος εδινε σιταρι, οτι ειχε κ τα φορτωνε με το βοηθο του στο μουλαρι.
  Οσοι αγωγιατες περνουσαν για την αργιθεα τους φιλοξενουσε η μανα μας . Τους εστρωνε μπατσες κατω να κοιμηθουν κ το πρωι ξεκουραστοι ξεκινουσαν για τα Πετρίλια.
  Το χειμωνα για να εχουν τα ζωα να φανε κλαριζανε τα δεντρα, πλατανια κ βελανιδιες .
  Το 40 θυμαμαι ηρθε βοηθεια ρουχα τροφιμα κ μηλιες , που τις φυτεψαν οι ανθρωποι  στα χωραφια τους. Μια φτωχια πανω στην αλλη. Τα γλεντια μας ομως στις γιορτες δεν ελειπαν. 
  Του αγ πνευματος ειχαμε μεγαλο γλεντι στο αλωνι.Φαγητο κ παρεες παρεες καθονταν κατω απο τις καστανιες. Κι υστερα αρχιζε ο χορος με τη σειρα.
  Το καλοκαιρι τα παιδια φυλαγαν τα ζωα. Οι μεγαλοι θεριζαν το σταρι κ αλωνιζαν, αλλος με αλογα αλλος με μουλαρια , πηγαιναν με τη σειρα.
  Μετα τον οκτωβρη, οι αγροφυλακες φυλαγαν τα καστανα μη τα φανε τα ζωα κ μη τα κλεψουν οι ανθρωποι. Ζαβατο ελεγαν τα χωραφια με τα καστανα κ με τη σειρα τα μαζευαν κι αυτα.
Τα χριστουγεννα εφτιαχνε η μανα μου χριστοψωμο. Εβαζε κ στη φωτια κρεας με κλιματοβεργες κ μοσχοβολουσε ο τοπος. 
  Τοτε φορουσαμε κ το μοναδικο ζευγαρι παπουτσια που τα φυλουσαμε για καλα, για να παμε στην εκκλησια. Στα ρεμματα παρεες παρεες εσφαζαν τα γουρουνια με τη σειρα . Κι αυτα εσκουζαν κ το ρεμμα εκανε αντιλαλο κι ακουγονταν παντου.. Έβαζαν κ στο τζακι ενα ξυλο χλωρο κι ενα ξερο για τα παγανα.
  Το 45 βγηκε μια διαταγη κι εφυγε ολο το χωριο με τα ζωντανα του κ πηγαν στο μουζακι για να φυγουν απο το χωριο οι ανταρτες. Κλεβαν ζωα κ φαγητο πανω στου Τουτσικα κ το σπιτι του Παπαθωμα το ειχαν για αρχηγειο. Με εναμισυ μετρο χιονι αναγκαζαν τις γυναικες να τους πηγαινουν ψωμι ( εδω εσπασε η φωνη του πατερα μου κ δακρυσε). Μια γυναικα πεθανε έτσι απο το κρυο αφηνοντας πισω της τεσσερα ορφανα. Αλλοι κρυβονταν τις νυχτες για να μη τους πιασουν οι ανταρτες. Μια φορα θυμαμαι πηγα ψωμι στο μαντρι κι ενας ανταρτης με σημαδευε με το οπλο κ καποιος του φωναξε κι απεσπασε την προσοχη του. Εναν αλλο τον πηραν οι ανταρτες κ τον πηγαν στον Αη Νικολα . Οι ανταρτες παγωσαν απο το χιονι κι αυτος κουτρουβαλωντας προς τα κατω γλυτωσε τη ζωη του. Πηγε στην Αγ Τριαδα κι αναψε ενα κερι ευχαριστωντας τη χαρη της που σωθηκε. Καποιον αλλο τον πηραν οι ανταρτες απο τα προβατα κ κανεις δε ξανακουσε γι αυτον. Οταν η μανα μου εψηνε το ψωμι ερχοταν το αρπαζαν κι εμεις μεναμε νηστικοι...
   Ο Γιαννης Γκαραβελας αδερφος του πατερα μου ειχε τεσσερις κορες. Σε 40 μερες μεσα παει κι αυτος παει κι πατερας μου κ μειναμε ολοι ορφανοι . Ημουν μωρο οταν πεθανε κ δεν εχω την τυχη που ειχαν τα μεγαλυτερα αδερφια μου να τον θυμουνται.
   Μια νυχτα ο πατερας μου εστειλε τον αδερφο μου το θαναση να φερει μια κατσικα που ηταν δεμενη στο χωραφι. Τον τσιμπησε στο ποδι ενα φιδι κ εκεινα τα χρονια που γιατροι. Εχασε το ποδι του. Φυλαγε τα γιδια μεσα στο δασος κι ειχε για δευτερο ποδι ενα ξυλο. Τα καταφερνε καλα κι ηταν κι ο καλυτερος μαθητης στο σχολειο κ πολυ εξυπνος. Τον εστειλαν αργοτερα στο Αναπηρων που ηταν στο ψυχικο, του εφτιαξαν ποδι, μαθητευσε ραφτης κ αργοτερα εγινε ενας απο τους κορυφαιους ραφτες στο Γαλατσι στην Αθηνα. Καποτε εκοψε ενα ξερο δεντρο για το τζακι κ τον κυνηγησε ενας δασοφυλακας μεσα στα ρεμματα . Νομιζω αν ζει θα θυμαται ακομη το τρεξιμο του αγοριου με το ενα ποδι σαν το γρηγοροτερο τρεξιμο που ειχε δει ποτε..
   Την ανοιξη βγαζανε τα ζωα στην τραχηλο κ κοιμοντουσαν εξω . Στην παρθενη ηταν τα γιδια που φιλουσα.  Τα προβατα τα φυλουσαν αλλοι Γκαραβελαιοι περα στην Καραβα.
   Το 1952 μαζι με το Χρηστο Γκεκα ο αδερφος του πατερα μου ειχε 500 προβατα στη στρουγγα. Τα σταλιζανε κ τα αρμεγανε κι εφταναν τα προβατα ως τον Αη Λια που ειναι τωρα το μοναστηρι.
   Θυμαμαι το γαμο του αδερφου μου Χρηστου Γκαραβελα,καλα να ειναι εκει που ειναι, στην Οξυα με τη Βασιλικη, αδερφη του Μητσου Παπαριζου κι αργοτερα το γαμο του αδερφου μου Λαμπρου με την Αμαλια, αδερφη του Χρηστου Γκεκα . Το γλεντι κρατησε μια βδομαδα. Κι αφου αναφεραμε τους γαμους να σας πω τι θυμαμαι..
   Στους γαμους περνουσε ο καλεστης με μια κοφα κρασι επινες κ σε καλουσε στο γαμο. Οι συγγενεις της νυφης εφερναν ξυλα απο το δασος κ προικια. Καβαλα με τα αλογα ξεκινουσαν για την εκκλησια κι εριχναν μια τουφεκια, σημαδι οτι ξεκινανε .
   Το γλεντι κρατουσε τρεις μερες. Τα οργανα σε δυο βαρδιες επαιζαν για να ξεκουραζονται.
   Η νυφη περνουσε κ μαντηλωνε πρωτα τους κουμπαρους κι εκανε τρεις φορες μετανοιες σ οποιον της εδινε δωρο. Για 8 μερες πηγαιναν στο σπιτι της νυφης για γλεντι κ μετα πισω στο σπιτι του γαμπρου για γλεντι . Τα γυρισματα οπως τα ελεγαν
   Στους γαμους επαιζαν τα Μπλιτσακια κ τα Φλεγκακια απο τα Πετριλια....αριστοι μουσικοι.
   Η οικογενεια μας ηταν η πρωτη που εφυγε απο την Οξυα το 1955 κ πηγαμε στη Μακρυραχη Δομοκου. Οταν εφυγα ημουν μαθητης ..
                                               
                                                                  ΓΚΑΡΑΒΕΛΑΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ

(..αυτα μου ειπε ο πατερας μου ενα μεσημερι προσπαθωντας να θυμηθει οσο καλυτερα γινοταν πραγματα απο τον τοπο του . Τα ματια του γεμισαν αρκετες φορες απο δακρυα κ η φωνη του εσπασε αλλες τοσες . Εχει κι αλλα πολλα για τη συνεχεια . Τον ευχαριστω πολυ).

                                                                     ΓΚΑΡΑΒΕΛΑ ΣΟΦΙΑ

 

Κεντρική :: Γίνε μέλος :: Η Οξυά :: Χάρτες :: Forum :: Ευχαριστούμε :: Ιδέες :: Links :: Επικοινωνία

© 2005 - 2017 Πολιτιστικός Σύλλογος Οξυάς - Το μοναστήρι της Αγίας Τριάδας
Απαγορεύετε η αντιγραφή ή χρήση οποιουδήποτε στοιχείου αυτής της σελίδας, χωρίς την ιδιόγραφη και ενυπόγραφη άδεια του Δ.Σ. του συλλόγου. Διαβάστε περισσότερα...